Samstarf um opinber innkaup ekki án galla

Akershus-fylki í Noregi hyggst draga sig út úr sameiginlegu innkaupasamstarfi þriggja fylkja, svonefndu ANSKA, eftir að niðurstaða mats leiddi í ljós takmarkanir í núverandi fyrirkomulagi. Þótt samstarfið hafi haft ákveðna kosti, meðal annars hvað varðar samræmingu og möguleg stærðarhagkvæmni, telur fylkisráðið að það skorti nauðsynlegt svigrúm til að nýta opinber innkaup sem raunverulegt stefnumótandi tæki.

Í rökstuðningi fylkisráðsins kemur fram að sameiginlegt skipulag krefjist samræmingar markmiða og krafna milli fylkja, sem geti torveldað aðlögun að staðbundnum áherslum, til dæmis varðandi umhverfiskröfur, nýsköpun, hringrásarhagkerfi og kröfur til ábyrgðar í virðiskeðjunni. Akershus hefur sett sér metnaðarfyllri markmið, meðal annars um hærra vægi umhverfissjónarmiða í útboðum, sem erfitt hefur reynst að framfylgja innan samstarfsins.

Þá bendir fylkisráðið á að ávinningur af samstarfinu sé að hluta byggður á fræðilegum forsendum og skorti skýra samanburð við aðra kosti, svo sem innri skipulagningu. Stærstu fagsvið fylkisins, á borð við eignir og samgöngur, nýti samstarfið lítið og telji innanhússlausnir skilvirkari, ekki síst með tilliti til stjórnunar, sveigjanleika og viðbúnaðar.

Niðurstaðan undirstrikar að samstarf í innkaupamálum getur verið gagnlegt, en hentar ekki endilega alltaf. Þegar opinber innkaup eru notuð sem lykiltæki til að ná pólitískum og samfélagslegum markmiðum skiptir skipulagsformið, stjórnunarleg samþætting og sveigjanleiki sköpum.

Heimild